Slikar koji je predstavio Srbiju Evropi

260px-PajaJovanovicPaja Jovanović Jedan je od najvećih srpskih slikara, predstavnik akademskog realizma bogatog opusa. Njegova dela sa temama iz narodnog života i istorijskom tematikom snažno je uticao i na likovnu umetnost i na rodoljublje naroda.

Rođen je u Vršcu, 4. juna 1859. godine u porodici uglednog fotografa Stevana Jovanovića. Već u ranoj mladosti pokazivao je sklonost ka slikanju i u početku u tajnosti precrtavao ikone i boravio u ateljeu Jovana Popovića, slikara sa čijim se sinom družio.

Za njegov talenat se saznalo kada je naručivano novo zvono za Sabornu crkvu u Vršcu, na kojem su trebali da budu sveci sa ikona iz crkve, koje je trebalo precrtati za reljef na zvonu. Sa četrnaest godina, Paja je dobio prvu porudžbinu, a sa njom značajne pohvale koje su mu otvorile vrata slikarske Akademije u Beču.

Međutim, morao je prvo da završi gimnaziju i pohađa likovnu školu kod profesora Maholca. Kada je napunio dovoljno godina, aprila 1877. godine upisuje opšti tečaj bečke Akademije, gde mu je mentor bio likovni pedagog Kristijan Gripenkerl.

Završio je redovne studije posle tri godine, ali je kod istog profesora ostao na specijalnim studijama istorijskog slikarstva. Usavršavao se i u klasi profesora Leopolda Karla Milera.

Profesori su ga podsticali da raspuste provodi na putovanjima svuda po Balkanu, gde je upijao atmosferu, duh pojedinih područja koje je obilazio, te do detalja skicirao predele, likove, nošnje, nakit i oružje.

paja jovanović tekstOve studije nastale na putovanjima bile su osnova za mnogobrojne žanr slike: Ranjeni Crnogorac, Mačevanje, Guslar, Arnaut s čibukom, Borba petlova i druge.

Pošto je u to vreme Evropa bila vrlo zainteresovana za dešavanja na Balkanu, njegove slike bile su vrlo tražene, pa je bio materijalno obezbeđen. Živeo je i radio u Londonu, Minhenu, Parizu, ponovo u Beču, a redovno se vraćao u Beograd koji je veoma voleo.

Putovao je po severnoj Africi i Mediteranu, a sa ruskim slikarom Rubom boravio je šest meseci na Kavkazu.

Najznačajnije slike, po kojima je i najpoznatiji, su istorijske kompozicije:

Seoba Srba, naručena od strane Saborskog odbora u Sremskim Karlovcima, kome se na kraju slika nije dopala;

slika Takovski ustanak, po porudžbini kralja Milana Obrenovića, toliko puta je reprodukovana da je u svesti naroda zabeležena kao autentični prikaz tog događaja;

slika Krunisanje cara Dušana bila je široko prihvaćena od kritike, publike i kolega, kada je izložena na Svetskoj izložbi u Parizu, dok je slika Ženidba cara Dušana bila izložena na Prvoj jugoslovenskoj izložbi u Beogradu 1904. godine.

Paja Jovanović slikao je i ikonostase Saborne crkve u Novom Sadu i crkve u Dolovu i Sremskim Karlovcima. Od 1905. godine bavio se portretima, a bio je posebno očaran ženskim likovima, u kojima je uvek tražio lepotu, čak i kada dame koje je slikao nisu bile prirodno lepe, što su mu savremenici ponekad zamerali, a on je odgovarao da je „veština naći lepotu“.

paja jovanović tekst 1Bio je oženjen Herminom Muni Dauber, ćerkom svog stanodavca iz Beča i dugogodišnjim modelom. Za vreme Prvog svetskog rata živeo je u Ženevi, a nakon njega vratio se u Beograd. U Beogradu je bio i pred početak Drugog svetskog rata, gde je proveo i okupaciju.

Već u dubokoj starosti, i dalje je slikao i planirao Legat svojih slika, kojim bi ostavio gradu svoje slike, štafelaje, slikarski pribor, mape sa crtežima i reprodukcijama. Legat je otvoren 1970. godine gde je sve ovo izloženo, a na štafelaju stoji njegova poslednja slika – Buket crvenih ruža.

Umro je u Beču, 30. novembra 1957. godine, a urna sa pepelom preneta je u Beograd, prema njegovoj želji.

Super radio u skladu sa svojom uređivačkom politikom zadržava pravo izbora komentara koji će biti objavljeni, bez obaveze obrazlaganja takve odluke. Komentari ne predstavljaju stavove redakcije Super radia i privatno su mišljenje autora komentara. Nećemo objavljivati komentare koji sadrže psovke, uvrede, govor mržnje kao i komentare koji se ne odnose na vest koja je komentarisana. Komentari koji sadrže linkove ka drugim sajtovima takođe neće biti objavljeni.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *